0
Makaleler | Osmanlı Tarihçileri | Osmanlı Tarih Deyimleri | Osmanlılar | Popüler Konular | Olaylar| Osmanlı Bibliyografyası | Bildiriler
Süreli Yayınlar| Arşiv Belgeleri & Rehber | Doktora Tezleri | Mücmel Osmanlı Tarihi


· Ana Sayfa
· Anketler
· Araştır
· Hesabınız
· İletişim
· Konular
· Metin Sürümü
· Tavsiye Et
· Yazı Gönder



Şu an sitede, 41 ziyaretçi ve 0 üye bulunuyor.

Kayıtlı değilsiniz. Buraya tıklayarak ücretsiz kayıt olabilirsiniz.



Baharın Sesi
Oryentalistlerin Gözüyle
31 Mart Fotoğrafları
Çeşitli Vesikalar
Osmanlı Arşivinden
Kisve Bahası Belge
Mulâj-i Ruznamçe
Gazavat-ı Murad
Ahkâm Defteri
Feth-i Estergom
ingilizce haritalar
Türkçe haritalar
Soyut Denemeler 1
Soyut Denemeler 2
Şeriyye Sicilleri
Fermanlar
Ermeni Vahşeti
Topkapı Sarayı
Surnâme-i Vehbi
Kıyâfet-nâme
Osmanlı Kilimleri
Osmanlı Nakışı
Osmanlı Vazoları
Osmanlı'da Bağdad

















Ottoman History Writing



Osmanlı''da Kul (Devşirme) Gerçeği



Europe''s Muslim Capital



Changing Perceptions of the Ottoman Empire: The Early Centuries



Christians, Jews and Muslims in the OttomanEmpire: Lessons for Contemporary Coexistence



Islamızatıon In The Balkans As An Hıstorıographıcal Problem: The Southeast-European Perspectıve



The Guilds Of Jerusalem in Ottoman Period

 
  OSMANLI iMPARATORLUĞUNDA SAĞLIK HİZMETLERİ


Osmanlı İmparatorluğu’nda sağlık örgütlenmesi 1826’dan önce ve sonra olarak incelenir. 1826’dan önce genel yönetimin merkez ve eyalet örgütleri vardı. Merkezi Örgüt Divan-ı Hümeyundur.(Bakanlar kuruluna eşdeğer) Eyalet Örgütleri, Anadolu ve Rumeli Eyaletleri olarak ikiye ayrılmıştır. Eyaletten sonra gelenler Sancaklar ve Kazalar (İlçeler)’ dır.



Osmalı’da Sağlık Örgütlenmesi 1826’dan sonra başlamıştır. İlk tıp mektebi (Mekteb-i Tıbbiye Nezareti) 1827’de açılmış ve1839 da faaliyete geçmiştir.



İlk Kolera Salgınına 1817’de Bengal’de rastlanmıştır. Salgın Asya’dan (Hindistan ve Pakistan’da) Rusya, İran ve Anadolu’ya, oradan da Batı ülkelerine yayılarak binlerce kişinin ölümüne neden olmuştur.



Osmanlı İmparatorluğu da 1823 yılında, Rusya’da yayılan kolera nedeniyle; Fransa ve Batılı Devletlerin isteği üzerine İmparatorluğa gelecek gemilerin karantina altına alınması istenmiştir.



1831’de ilk kez Karadeniz’den gelen gemilere 10 gün süren karantina uygulamasına İstanbul’da başlanmıştır. 1835’te de Akdeniz’den gelecek salgının önüne geçmek için Çanakkale’de bir karantina merkezi kurulmuştur.



1838’de İstanbul’da ‘’Karantina Meclisi’’ kurulmuştur. Konunun tıbbi yönünü bilen fazla sayıda hekim ülkede bulunmadığı gerekçesiyle yabancı sefir vekilleri meclise üye yapılmıştır. Bir Osmanlı Teşkilatı olan Karantina Kuruluşu böylece Uluslararası Kuruluş haline gelmiştir Osmanlının son döneminde dejenere olan bu Meclis’te 2 Türk üye 14 yabancı üye yer almıştır. Lozan Antlaşması ile de kaldırılmıştır.



1870’de çıkarılan bir Tüzükle Bakanlığa bağlı Tıp Okulu Nezareti Tıbbiye Mülkiye (Sivil Tıp İşleri Bakanlığı) kurulmuştur. Bakanlıkta hizmetler 6 üyesi hekim olan bir kurul tarafından yürütülmüştür. 1871 yılında Sivil Tıp Hizmetleri Genel Yönetim Tüzüğü yürülüğe konulmuştur. Bu tüzük ile ilçelerde memleket tabiplikleri, İller ile livalarda sıhhıye müfettişlikleri kurulmuştur. Bu tüzük, yurt içinde sağlık hizmetlerinin hükümet eli ile etkili bir şekilde yürütmek için örgütlenmede atılan ilk adım olması bakımından önem taşır. İlk kez resmi hekim ataması da bu dönemde yapılmıştır.



Her tıp fakültesi mezununun 2 yıl süre ile memleket hekimi olma zorunluluğu vardır. Memleket hekimleri Sivil Tıp İşleri Bakanlığı ile doğrudan yarışırlardı. Memleket Hekimlerinin görevleri arasında bulaşıcı hastalıklarla savaş, aşı uygulamaları, zengin ve fakir ayırt etmeden hasta bakımı, bölgelerdeki hastane ve eczaneleri denetleme, adli tıp hizmeti vardır. Memleket hekimlerinin aylıkları 6 altın liradan başlar 12 altın liraya kadar yükseltilirdi. Sağlık müfettişlerinin aylıkları da 20 altın lira idi.



Osmanlı İmparatorluğu’nda ilk Belediye 1855’te kurulmuştur. (Başkan + 12 kişilik şehir meclisi vardır.) Belediyelerin resmen faaliyetleri ile sağlık alanında da yeni bir örgütlenme başlar. 1861’ de yayınlanan Nizamnamedeki (Tüzük) bir madde ile Belediyelerin hekim istihdamı konusunu hükme bağlanmıştır. 1864 te Vilayet Nizamnamesi ile eyalet örgütünün yerini vilayet örgütü almıştır. Bu uygulamada Fransız sisteminin etkisi vardır. 1876’da Vilayet belediye kanunu ile her şehir ve kasabada belediye Örgütü kurulması öngörülmüştür.



1866 yılında sivil nitelikli ‘’Mektebi Tıbbiye Mülkiye’’ adıyla ilk tıp okulu açılmasına karar verilir. 1867’de Sivil Tıp Okulu Türkçe eğitime başlar. İlk mezunları 1873’te verilir. Okuldan ilk olarak 25 hekim mezun olur. 1909 yılına kadar toplam 725 mezun vermiştir.



Memleket tabiplerinin maaşları belediyeler tarafından ödenmiştir. 1888’den itibaren Devlet maaşları ödemeye başlamıştır. Görevdeki hekimlerin sicilleri tutulmuştur. Hekimler bu dönemde kaza, liva, vilayet tabibi ve müfettiş olmak üzere 4 sınıfa ayrılmıştır.



1913 Vilayeti İdareyi Sıhhıye Nizamnamesi ile Memleket Tabibiliği ünvanı yerine Hükümet Tabipliği ünvanını kullanılmaya başlanmıştır. İlk kez ‘’ Sağlık Müdürlüğü’’ bu dönemde kurulur. Böylece başta koruyucu ve çevre sağlığı hizmetleri olmak üzere il genelinin tüm sağlık işlerinden idari yönden Sağlık Müdürü sorumlu tutulur. ‘’Sıhhiye Meclisleri’’ de bu kanunla kabul edilmiştir. Sıhhıye Meclisleri Cumhuriyet döneminde önce ‘’Umumi Hıfzıssıha Meclisi’’ daha sonra da sosyalleştirmede ‘’Sağlık Kurulları ‘’ olarak sürmüştür.



1914 yılında kabul edilen ayrı bir kanunla da Dahiliye Nezaretine ‘’İçişleri Bakanlığı) bağlı olarak kurulan Sıhhiye Müdürüyet-i Umumiyesi (Sağlık İşleri Genel Müdürlüğü) aracılığıyla Sağlık hizmetleri verilmeye başlanmıştır. İlk Genel Müdür Dr.Besim Ömer Paşa’dır. Dr.Esat Paşa, Dr.Adnan Adıvar ve Dr.Abdullah Cevdet bu dönemde görev yapmış tanınmış hekimlerdir.






[ Geri Dön ]

Makaleler

Copyright © Gönderen: Osmanlı Araştırmaları - (6342 okuma)

 
 

Encyclopedia ©

Ziyaretçi İstatistikleri

Açılış Sayfası Yap

Mehmet İPÇİOĞLU tarafından hazırlanan bu site.


3 Temmuz 2001'de aramızdan ayrılan Nejat Göyünç'e İthaf Edilmiştir




Sayfa Üretimi: 0.342 Saniye